LOKTUWASWASI
| WOORD | Loktuwaswasi na wan pikin lekti frey-sani di e frey na loktu, leki wan waswasi. A kan frey sondro sma ini en, e luku, e suku pasi, fu doro en marki. |
| Betekenis: | Nederlands Loktuwaswasi betekent: drone. Letterlijk: luchtwesp. Een klein, licht, onbemand vliegend toestel dat zich door de lucht beweegt als een wesp. Het kan kijken, zoeken, volgen en een doel bereiken zonder dat er een mens in zit. |
| Engels: | |
| Hoofdcategorie | Techniek / moderne woordvorming Luchtvaart / onbemande luchttoestellen / beeldende neologismen |
| Subcategorie | Luchtvaart / onbemande luchttoestellen / beeldende neologismen |
| Descriptieve betekenis | Loktuwaswasi beschrijft een drone niet vanuit het Engelse leenwoord, maar vanuit beeld, beweging en gevoel. Een drone is klein, licht en beweeglijk. Hij vliegt door de lucht, kan stilhangen, zoeken, kijken en een doel bereiken. Zoals een wesp in de lucht aanwezig is, hoorbaar, alert en soms dreigend, zo kan ook een drone worden ervaren: als een klein luchtwezen dat kijkt, volgt en zijn weg vindt. Het woord legt nadruk op: lucht ,kleinheid, beweging wendbaarheid onbemand vliegen, observeren het wespachtige karakter van een drone |
| Etymologie | Loktuwaswasi is een nieuwgevormd Sranantongo-woord. Het woord is ontstaan uit de vergelijking tussen een drone en een waswasi. Het Engelse woord drone verwees oorspronkelijk naar een dar, een mannetjesbij. Door het zoemende geluid kreeg het woord later ook de betekenis van een onbemand vliegend toestel. Vanuit die gedachte is in Sranan gekozen voor het beeld van de waswasi: een wespachtig insect dat klein is, vliegt, hoorbaar aanwezig is en ook kan steken. Door loktu eraan toe te voegen, ontstaat het beeld van een wesp in de lucht. Daarom: loktu + waswasi = loktuwaswasi |
| Samenstelling | loktu = lucht waswasi = wesp Samen: loktuwaswasi = luchtwesp . 9. IPA |
| Woordsoort | Zelfstandig naamwoord |
| IPA | IPA |
| Ipa | Bij benadering: /ˈlɔktuˌwaswasi/ Mogelijke uitspraak in delen: lok-tu-was-wa-si |
| Fonetische uitspraak voor het oor | LOK-toe-was-wa-si. Met nadruk op het eerste deel |
| Taalbron | Taalbron Sranantongo-neologisme / Krofaya Kromanti-woordvorming Gebaseerd op bestaande Sranan-woorden: loktu, waswasi |
LUKU-UKU
| Aspekti | |
|---|---|
| Woord | LUKU-UKU |
| Betekenis | Nederlands: Diep aanschouwen; bewust, langdurig en bezield kijken voorbij de oppervlakte. 2. Perspectief; de innerlijke positie of bewustzijnshoek van waaruit men kijkt, voelt en interpreteert Engels: Deep contemplation; conscious, sustained and soulful seeing beyond the surface. 2. Perspective; the inner position or state of awareness from which one observes, feels and interprets |
| Hoofdcategorie | Filosofisch / Spiritueel, Filosofisch / Spiritueel / Sociaal-maatschappelijk |
| Sub- categorie | Bewustzijn / Waarneming / Perspectief / Zielstaal/ sociaal maatschappelijk |
| Descriptieve betekenis | Een vorm van verdiept kijken waarbij de waarnemer niet alleen ziet met de ogen, maar ook met gevoel, intuïtie en innerlijk bewustzijn. “LUKU-UKU” verwijst naar een ritmisch, herhaald of spiritueel kijken dat verborgen lagen zichtbaar maakt. Daarnaast verwijst het woord naar perspectief: de innerlijke positie, ervaring of bewustzijnstoestand van waaruit men de wereld, zichzelf en anderen waarneemt en betekenis geeft. “LUKU-UKU verwijst eveneens naar de sociale en maatschappelijke lens waardoor individuen en gemeenschappen betekenis geven aan elkaar en aan de wereld. Het omvat vragen rondom zichtbaarheid, erkenning, identiteit, vooroordelen en collectief bewustzijn.” |
| Etymologie | Luku → kijken, zien, observeren ↳ afkomstig van het Engelse look, overgenomen in veel Surinaamse creooltalen als basiswerkwoord voor visuele waarneming. Uku → een speelse, ritmische herhaling van luku, maar met betekenisverschuiving: het tweede deel suggereert verplaatsing, herziening, diepte of richting. Door herhaling met verschuiving wordt luku-uku meer dan kijken alleen: het wordt een gelaagde kijk — een zicht in beweging, een blik met bewustzijn. |
| Samenstelling | Luku + uku |
| Woordsoort | Zelfstandig naamwoord |
| Fonetische uitspraak (voor het oor) | LOE-koe OE-koe |
| Ontstaan | Ontstaan binnen de creatieve en filosofische woordvorming van Krofaya Kromanti / Abena Enuma. “LUKU-UKU” maakt deel uit van een zich ontwikkelende neo-creoolse zielstaal waarin Sranan, Afro-diasporische gevoelslagen, orale vertelcultuur, intuïtieve klankvorming en spirituele symboliek samensmelten. Het woord bouwt voort op het bestaande Sranan-begrip luku, maar transformeert dit via herhaling tot een verdiept bewustzijns- en perspectiefconcept. Binnen deze taalvisie functioneren woorden als dragers van energie, herinnering, waarneming, perspectief en innerlijke kennis |
| Gebruik | Filosofisch, spiritueel, poëtisch en artistiek; inzetbaar als begrip voor diep waarnemen, innerlijke observatie, perspectiefvorming, ritueel kijken, meditatie, artistieke reflectie en bewustzijnsontwikkeling |
Pagina's: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228