ANALFABETI
| Sranan | ANALFABETI |
| Nederlands | Analfabeet |
| Engels | Illiterate |
| Fonetische beschrijving | /ɑnɑlfɑˈbet/ (NL) – de nadruk ligt op de laatste lettergreep (“-bet”). |
| Etymologie | Afkomstig van het Griekse woord an- (zonder) en alphabētos (het alfabet), wat letterlijk betekent “zonder alfabet”. Het woord duidt iemand aan die het alfabet niet kent, en dus niet kan lezen of schrijven. |
| Descriptieve beschrijving van gebruik | Het woord analfabeet wordt in het dagelijks spraakgebruik vaak gebruikt om te verwijzen naar iemand die geen formele scholing heeft gehad en daardoor niet in staat is om te lezen of schrijven. In figuurlijke zin kan het soms ook denigrerend worden gebruikt om iemand te beschrijven die onwetend is op een specifiek gebied (bijv. “digitaal analfabeet”) |
| Definitie Het onvermogen om te lezen en te schrijven, meestal door een gebrek aan onderwijs. | Het onvermogen om te lezen en te schrijven, meestal door een gebrek aan onderwijs. |
| Oorzaken | – Gebrek aan toegang tot onderwijs – Armoede – Culturele factoren – Taalbarrières |
| Gevolgen | – Beperkte economische kansen – Sociale uitsluiting – Afhankelijkheid van anderen – Minder toegang tot informatie (bijv. gezondheidszorg, overheidsdiensten) |
| Demografische groepen | Komt vaker voor onder: – Oudere generaties – Bevolkingsgroepen in rurale gebieden – Personen in ontwikkelingslanden |
| Maatschappelijke impact | – Verhindert economische ontwikkeling – Verlaagt het niveau van sociale mobiliteit – Beperkt politieke participatie |
| Oplossingen/aanpak | – Verbetering van toegang tot basisonderwijs – Volwasseneneducatie – Community-programma’s en campagnes – Technologische ondersteuning (bijv. leren via smartphones, tablets) |
| Statistieken | Wereldwijd zijn er ongeveer 773 miljoen volwassenen die niet kunnen lezen of schrijven, waarvan een groot deel vrouwen. |
| Verschil met laaggeletterdheid | Analfabetisme betekent volledig niet kunnen lezen of schrijven, terwijl laaggeletterdheid verwijst naar beperkte lees- en schrijfvaardigheid (bijv. eenvoudige teksten). |
| Culturele factoren | – Sommige culturen hechten minder waarde aan formeel onderwijs – Rollenpatronen (bijv. vrouwen hebben minder toegang tot onderwijs) |
| Internationale aanpak | – Wereldwijde campagnes door UNESCO en andere NGO’s – Millennium Development Goals (nu Sustainable Development Goals) die streven naar universeel onderwijs |
| Lokale initiatieven | Lokale initiatieven – Taal- en leesprogramma’s voor volwassenen – Samenwerkingen tussen overheden, non-profitorganisaties en bedrijven om analfabetisme te bestrijden |
